In deze maand zetten we drie iconen van het voorjaar op een rij: rabarber, aardbei en asperges. In mijn vorige blog stond rabarber centraal: van knalroze stengels tot frisse compote. Deze keer schuiven we op naar het zoete deel van de het trio: de aardbei. Lees hoe je aardbeien kweekt en verzorgd, en uiteraard eindig ik weer met recepten: aardbeienjam (zonder toegevoegd suiker) en aardbeiensiroop. Volgende keer sluiten we af met de koningin van het voorjaar – asperges.
Maar nu eerst….de aardbei!
Aardbeien: vaste planten met zoete beloning
Aardbeien zijn geliefd vanwege hun sappige, zoete smaak. Maar wist je dat ze ook heel duurzaam en gemakkelijk te telen vaste planten zijn? Met een beetje aandacht kun je jarenlang genieten van je eigen oogst. Ze passen perfect in een moestuin, maar doen het ook prima in potten, bakken of hangmanden.
Zo kweek je aardbeien
Standplaats:
Aardbeien houden van een zonnige plek. Kies een locatie waar ze minimaal 6 uur per dag zonlicht krijgen. Meer zon betekent vaak zoetere vruchten.
Grond:
Ze groeien het best in een luchtige, voedzame en goed doorlatende grond, liefst licht zuur tot neutraal (pH 5,5 – 6,5). Werk compost of goed verteerde mest door de aarde voor een vruchtbare basis.
Planten:
Plant aardbeien bij voorkeur in het vroege voorjaar (april-mei) of in het najaar (september). Houd ongeveer 30 cm afstand tussen de planten. Zorg dat de wortelkroon net boven de grond blijft bij het planten, dit voorkomt rotten.
Water en verzorging:
- Geeft regelmatig water, vooral tijdens de bloei en vruchtvorming.
- Gebruik mulch (stro, houtsnippers of hennepvezel) om vocht vast te houden en de vruchten schoon te houden.
- Verwijder uitlopers als je de plant op zijn plek wilt houden, of gebruik ze om te vermeerderen (zie hieronder).
- Na de oogst kun je de planten terug knippen tot vlak boven het hart. Bemest ze daarna opnieuw zodat ze kunnen herstellen.
Zelf aardbeien vermeerderen
Aardbeien maken vanzelf uitlopers aan: lange ranken met kleine plantjes aan het uiteinden. Dit maakt ze heel eenvoudig te vermeerderen:
- Laat de uitloper wortelen op de grond of zet het jonge plantje in een potje met aarde.
- Houd de grond licht vochtig.
- Na enkele weken hebben ze voldoende wortels ontwikkeld.
- Knip dan de verbinding met de moederplant door en geef het stekje een vaste plek.
Zo bouw je gratis een heel veldje op. Perfect voor tuin, balkon of een aardbeienrand in een verhoogde bak.
Suikervrije aardbeienjam
Zelf jam maken is niet alleen een heerlijke manier om je aardbeienoogst te bewaren, het geeft je ook volledige controle over wat je eet. In deze versie laat ik geraffineerde suikers achterwege en gebruik ik een geraspte appel als natuurlijk geleermiddel. Appels bevatten van nature pectine, een stof welke zorgt voor binding. Zo krijg je een smeuïge goed smeerbare jam, puur op basis van fruit. Perfect voor wie bewust met suiker omgaat, maar geen concessies wil doen qua smaak.
Deze jam is zachtzoet en vol van smaak , ideaal voor op brood, door de yoghurt of als vulling in een havermouttaartje. Maak een dubbele portie en geef een potje cadeau. Het is de smaak van de lente, gevangen in een glazen pot.
Aardbeienjam (zonder toegevoegde suikers)
2
potjes10
minutes30
minutesIngrediënten
500 gr verse aardbeien
1 grote appel (zure zoals granny smith)
1 eetlepel citroensap
optioneel als de jam toch zoeter wilt kun je wat honing toevoegen
Bereiding
- Was de aardbeien en verwijder de kroontjes (bewaar deze wel om bijv. siroop van te maken, zie recept. Je kunt ze eerst opsparen door ze in een zakje te doen en in te vriezen)
- Rasp de appel fijn, inclusief schil. Verwijder wel het klokhuis.
- Doe de aardbeien, appelrasp en citroensap in een pan met een dikke bodem. Voeg nu ook de eventuele honing toe.
- Breng aan de kook en laat 20-30 minuten zachtjes pruttelen tot het fruit helemaal zacht is.
- Wil je stevigere jam? Laat het nog wat langer doorkoken tot de gewenste dikte. let wel dat de jam een stuk vaster wordt na afkoelen.
- Giet de hete jam in gesteriliseerde glazen potten met metalen schroefdeksel. Laat de jam overnacht rustig afkoelen.
Notes
- Bewaren: wanneer de potjes met hete jam aan het afkoelen zijn hoor je als het goed is de deksel van elk potje 'ploppen'. Dit betekend dat het potje goed vacuüm zit. Je kunt de jam dan erg lang bewaren. Als dat niet goed is gegaan kun je de jam 2-3 weken in de koelkast goedhouden.
- L
- Lekker op: zuurdesemtoast, zelfgemaakte scones, in de havermout, op pannenkoeken of in de yoghurt met noten.
Aardbeiensiroop van restjes en kroontjes
Het is vaak zonde om voedselresten zomaar weg te gooien, zeker als ze nog boordevol smaak zitten. De kroontjes en snijrestjes van aardbeien zijn ideaal voor het maken van een aromatische siroop. Door ze samen met water in te koken en vervolgens te zeven, haal je verassend veel smaak uit iets wat anders in de compostbak zou belanden.
In tegenstelling tot jam wil je de siroop juist verder inkoken om de vloeistof te concentreren. Hoe langer je het zachtjes laat pruttelen, hoe voller en intenser de smaak wordt. Voeg een vleugje honing of kruiden toe voor extra diepgang.
Deze siroop is een geweldige manier om zero waste in de keuken toe te passen. Gebruik hem in bruisend water als natuurlijke limonade, over desserts, door vinaigrettes of als basis voor een zomerse cocktail.
Aardbeiensiroop (van kroontjes en restjes)
2
flesjes5
minutes20
minutesIngrediënten
kroontjes en restjes van ca 500 gr aardbeien
500 ml water
eventueel 1 el honing
voor een kruidige twist: een paar muntblaadjes of een takje citroenmelisse
Bereiding
- Spoel de kroontje en snijrestjes af onder koud water.
- Doe ze in een pan met het water en breng aan de kook.
- Laat het ongeveer 15-20 minuten pruttelen, niet te hard laten koken.
- Voeg de laatste minuten eventueel de honing of kruiden toe.
- Zeef de siroop door een fijne zeef of kaasdoek. Druk goed al het vocht uit de aardbei restjes.
- Giet in een schone fles of pot en laat het afkoelen
Notes
- Bewaren: in de koelkast 1 tot 2 weken. Voor een langere houdbaarheid kun je het inkoken tot een dikkere siroop of invriezen in ijsblokvormpjes.
- Lekker in: bruiswater, thee, cocktails, yoghurt, door je pannenkoekenbeslag of bij desserts
Volgende keer in de mei-reeks: asperges!
We sluiten deze voorjaarsdrieluik af met de derde klassieker: asperges. Witte en groene varianten uit eigen tuin of van de lokale teler. En tips om ze te kweken, oogsten én bereiden.